Interview Barbara en Elisabeth

Interview Barbara en Elisabeth

'Wat voor werk je doet, bepaalt toch wie je bent'

Bewust keuzes maken, daar draait het allemaal om volgens R&D Engineers Barbara Ohlenforst en Elisabeth van der Sman. Een gesprek over het maken van afwegingen, vergroening van vliegen en het maatschappelijk belang van hun job.

Even een voorstelrondje. Wie zijn jullie en waar komen jullie vandaan?

Barbara: 'Ik kom uit de buurt van München en heb mijn bachelor opleiding Engineering in hearing aid technology and audiology in Oldenburg gedaan. Daarna begon ik aan mijn master Acoustic Engineering in Kopenhagen waarvoor ik een jaar in Chicago woonde. In de Verenigde Staten ontmoette ik mijn PhD begeleiders van de VU in Amsterdam. Zo ben ik uiteindelijk in Nederland terechtgekomen. Maar gezien ik een industrieel PhD deed, betekende dit dat ik de helft van de tijd bij de VU in Amsterdam was en de andere helft bij een bedrijf in Kopenhagen werkte. Mijn proefschrift ging over de verandering van pupilgrootte als indicator voor luisterinspanning in een akoestische omgeving.'

Elisabeth: 'Mijn ouders werken in de kunstsector in Florence, waardoor ik kort na mijn geboorte met hen naar Italië ben verhuisd. Daar heb ik tot mijn achttiende gewoond. Vanaf mijn derde jaar wist ik al dat ik piloot wilde worden, maar ik bleek later op school ook heel goed in techniek te zijn. De banen als piloot lagen niet voor het oprapen, dus toen ik een studie moest kiezen wist ik al snel dat ik lucht- en ruimtevaarttechniek wilde studeren. Maar waar? Dat kon in Pisa, waardoor ik thuis had kunnen blijven wonen, maar het kon ook in Delft waardoor ik Nederland beter zou leren kennen. Ik koos voor het grootste avontuur en ben naar de TUDelft gegaan.'

Barbara: 'Maar jij vliegt ook...'

Elisabeth: 'Ja, ik kon mijn droom niet laten varen. In mijn studententijd leerde ik zweefvliegen. Inmiddels heb ik daarvoor mijn brevet gehaald en vlieg ik nog vaak.'

Met jullie internationale achtergrond hadden jullie ook ergens anders kunnen solliciteren. Waarom NLR?

Barbara: 'Ik had al op zoveel verschillende plekken gezeten, dat ik na mijn PhD eerst wilde stilstaan bij de vraag wat ik nou werkelijk wilde doen en wie ik wilde zijn. Wat voor werk je doet, bepaalt toch wie je bent. NLR bood me de kans om onderzoek te combineren met praktische toepassingen.'

Elisabeth: 'Dat is zo herkenbaar. Tijdens mijn master werd ik benaderd voor het graduate programma van Shell. Dat leek me een leerzame ervaring. Na een jaar kwam ik erachter dat het niet mijn industrie was. Ook ik moest even pas op de plaats maken om na te denken over wat ik met mijn werk wilde bereiken. Pas toen ik mezelf de vraag stelde: 'Waar doe je het allemaal voor?', wist ik wat voor mij belangrijk is: duurzaamheid en innovatie.'

Waarom is duurzaamheid zo'n belangrijk onderwerp voor jullie?

Barbara: 'De hele bewustwording van mensen verandert. Eet je vlees of niet? En als je vlees eet, waar komt dat dan vandaan? Pak ik het vliegtuig, neem ik de trein, of blijf ik toch maar dichter bij huis? Wil ik groene energie, of toch liever goedkoop en grijs? De keuzes die we maken, maken we steeds bewuster. Ik wil mijn keuzes kunnen verantwoorden. En ik denk ook dat dit bij onze generatie hoort. Dat is hoe wij zijn opgegroeid en dat zijn de onderwerpen waarover wij in het nieuws lezen.'

Elisabeth: 'Wetenschappelijk gezien zijn er veel publicaties over klimaatverandering en de gevolgen voor onze planeet, maar in het maatschappelijke debat wordt dit soms in twijfel getrokken. Als onderzoeker hecht ik veel waarde aan de wetenschap en wil dat zo goed mogelijk overbrengen en communiceren. Ik voel de verantwoordelijkheid om daar iets aan bij te dragen.'

Met welke milieuvraagstukken houden jullie je bezig?

Barbara: 'We werken beiden op de afdeling Milieu en Beleid, en daar valt heel veel onder. We kijken bijvoorbeeld op welke manieren je duurzamer zou kunnen vliegen en wat de maatschappelijke impact is. Als een ministerie beleid maakt op een onderwerp, moeten ze wel goed en vooral objectief voorgelicht zijn.'

Elisabeth: 'Zo ben ik bezig met milieuscores op luchtvaart. Dat wil zeggen dat je vluchten met elkaar vergelijkt op basis van de uitstoot van broeikasgassen en geluid. Je kijkt naar de optimale vertrekroute: wat de kortste route is om van A naar B te vliegen, of je moet omvliegen en of je vol vermogen vliegt. Maar daar spelen ook andere factoren een rol, bijvoorbeeld wat de leeftijd van het toestel is en of het op brandstof vliegt of elektrisch.'

Barbara: 'Wij brengen dus in kaart waar je op kunt scoren. Zo heb je verschillende emissies, CO2, NOx en fijnstof bijvoorbeeld. Het is ingewikkeld om milieu scores aan de luchtvaart te geven. Zo stoot een toekomstig elektrisch vliegtuig geen CO2 uit, maar zo’n soort vliegtuig kent veel andere uitdagingen. Bijvoorbeeld de productie van de accu en hoe groen de stroom wordt opgewekt.

Elektrisch vliegen staat volop in de belangstelling. Maar dat is vast niet de enige duurzame ontwikkeling waar jullie mee bezig zijn?

Elisabeth: 'Daar doen wij inderdaad veel onderzoek naar. Het raakt ook aan verschillende vlakken. Je moet weten wat de accu's in de toekomst gaan brengen en hoe groen de accu geproduceerd kan worden. Daarnaast moet je  het vliegtuig ook op nieuw herontwerpen. Elektrische motoren zijn schaalbaar, daardoor kan je meerdere motoren langs de vleugel plaatsen, maar wat doet dat met de aerodynamica? Zo zijn er nog veel vragen die beantwoord moeten worden. En, wat je zegt, niet alleen elektrisch vliegen kan interessant zijn voor het milieu, ook waterstof is een optie. Voorbeelden van vragen die die daar beantwoord moeten worden zijn: hoe produceer je dat milieuvriendelijk, en hoe sla je dat op? Ga je dat direct in de turbinemotoren verbranden of gebruik je brandstofcellen? En wat doet dat met de uitstoot?

Barbara: 'Waar het op onze afdeling om draait is dat we de technologische ontwikkelingen gebruiken om de vergroening van vliegen te onderzoeken en alternatieven te bedenken die leiden tot minder overlast.'

Gezien jouw achtergrond: doe jij veel onderzoek naar geluidsoverlast?

Barbara: 'Ja, maar dat trekken we hier natuurlijk breder dan alleen het uitvoeren van metingen. Je kijkt bij NLR ook naar de invloed van vliegtuiggeluid op de mens. Hoe beïnvloedt het geluid van de luchtvaart de kwaliteit van leven van omwonenden? Kun je daarin iets weghalen of juist toevoegen om de kwaliteit van leven te verhogen? We hebben in Europees verband verschillende betrokkenen bij verschillende luchthavens geïnterviewd om het effect van maatregelen binnen de luchtvaart te bespreken. Werden omwonenden goed geïnformeerd, welke factoren telden mee, wie werden erbij betrokken? Sommige luchthavens zijn daar beter in ontwikkeld dan andere en door dit inzichtelijk te maken, kunnen ze van elkaar leren.'

Elisabeth: 'Er is zoveel kennis in huis. We hebben experts op het gebied van geluid, zoals Barbara, maar ook op het gebied van emissies of klimaat. Zo kun je alles goed in kaart brengen.'

Op welk project zijn jullie het meest trots?

Elisabeth: 'We leveren onze bijdrage aan de klimaattafels van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Onze CEO heeft aan tafel gezeten met alle betrokken partijen om een ontwerpakkoord vast te stellen en te delen met de Tweede Kamer. In dat proces heb ik hem zowel inhoudelijk als strategisch geadviseerd. Ik vond het heel mooi om te zien dat je het vertrouwen krijgt om hier een belangrijke bijdrage aan te leveren.'

Barbara: 'Dat we daar ons stempel op hebben gedrukt is gaaf, maar het mooiste daaraan was dat we het samen hebben gedaan. We hebben daarvoor veel verschillende mensen bij elkaar gebracht, die allemaal hun eigen project mochten presenteren om te laten zien hoe we tot dat ontwerpakkoord zijn gekomen. Als je klanten dan tevreden naar huis gaan, weet je dat jouw werk ertoe doet. Dat je het maatschappelijk belang dient. Daar ben ik trots op.'

Over NLR

Koninklijke NLR heeft hypermoderne faciliteiten en excellente medewerkers. Medewerkers die aan de frontlinie willen staan van de technologische innovatie. Je krijgt bij NLR alle ruimte om je talenten te benutten en je persoonlijk te ontplooien. NLR is dé plek voor medewerkers met een passie voor techniek.

Meer over NLR
Contactgegevens

NLR
Postbus 90502
1006 BM Amsterdam

+31 88 5113330
hr@nlr.nl